براي دريافت فرم ارزشيابي اين قسمت را کليک کنيد

 


جزيره خارگ كه در قسمت شمال خليج فارس قرار دارد فراورده كنش بيولوژيك ميلياردها مرجان در طي بيش از يك ميليون سال است. اين توده مرجاني چهارده هزار سال پيش آب را از روي خود زدوده و چون طاقديسي از بستر فارس زايش يافته است. جزيره خارگ در طول هشت سال دفاع مقدس يعني 2888 روز جنگ 2834 بار مورد حمله جنگنده‌هاي مزدوران بعث قرار گرفت.

موقعيت جغرافيايي جزيره
جزيره خارگ از لحاظ جغرافيايي در 30 مايلي شمال غربي بندر بوشهر واقع مي‌باشد. طول جزيره 8 كيلومتر و عرض آن 4 كيلومتر بوده و داراي هواي گرم و مرطوب مي‌باشد.  

مخازن ذخيره سازي نفت
پس ازايجاد ارتباط به منظور ايجاد امكان مانورهاي عملياتي، همچنين بازيافت انرژي جنبشي سيال كه در طول مسير از دست داده است و تبديل آن به انرژي پتانسيل در مرتفع‌ترين نقطه جزيره خارگ كه لايه‌هاي مرجاني محكمي داشته و مقاومت بالايي دارد مخازن عظيمي با ظرفيت‌هاي متفاوت در طي چند پروژه احداث گرديده است. همچنين از اين مخازن در موقع بحراني كه شرايط جوي براي پهلوگيري نفتكش مساعد نيست و يا نفتكش در كنگرگاه حاضر نمي‌باشد جهت ذخيره‌سازي نفت استفاده مي‌شود.
اين مخازن كه در ارتفاع 200 فوتي از سطح دريا بنا شده‌اند اين امكان را به نفت خام مي‌دهد تا با نيروي جاذبه به سمت اسكله‌ها هدايت شوند.مخازن ذخيره‌سازي نفت به صورت استوانه‌هاي قطور و مرتفع عمودي بنا شده‌اند و ظرفيت آنها از يكصد و چهل هزار تا يك ميليون بشكه متفاوت است. سقف اين مخازن از نوع شناور بوده و با بالا و پائين رفتن سطح نفت در داخل مخزن حركت مي‌نمايد.




خدمات دريايي و دريانوردي
قبل از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي ايران، به دليل حساسيت بخش خدمات دريايي، عمده فعاليتهاي آن توسط متخصصين خارجي اداره مي‌گرديد. ليكن بعد از برچيده شدن دست اجانب، كليه فعاليتهاي اين بخش كه در روند صادرات نفت خام نقش حياتي و حساسي دارد، به دست كاركنان و متخصصين ايراني انجام مي‌گيرد



اهم وظايف اين بخش عبارتند از:
   - هدايت و راهنمايي نفتكشها و شناورها به لنگرگاه و بالعكس
  - هدايت و راهنمايي نفتكشها به منظور پهلودهي به اسكله‌هاي شرقي و غربي و جداسازي بعد از اتمام بارگيري
  - آماده‌سازي كشتيهاي مادر جهت پهلودهي و جداسازي كشتيهاي سيار و مشتري به آنها براي انتقال نفت و جداسازي آنها
  - انجام بازرسيهاي ايمني از كشتيهاي در حال بارگيري در اسكله‌ها
  - حصول اطمينان از آماده بودن يدك‌كشهاي عملياتي و قايقهاي راهنمابر و بندگير و همچنين شركت اين شناورها در عمليات پهلودهي
  - جداسازي كشتيهاي نفتي و آماده‌باش اضطراري و مقابله با آلودگي نفتي
  - حصول اطمينان از آماده بودن بارجها، يدك‌كش حمل و نقل براي جابجايي كالا و محصولات دريايي
  - حصول اطمينان از آماده بودن شناورهاي مسافربري براي تعويض نوبتكاريها، سفرهاي عمومي و موارد اورژانس منطقه جهت اعزام به بوشهر

سيستم اندازه گيري نفت
به منظور اندازه‌گيري حجمي نفت خام صادراتي در محل اسكله شرقي (T) و ساحل اسكله آذرپاد مجموعه‌اي از مدرن‌ترين و پيشرفته‌ترين سيستمهاي اندازه‌گيري نفت تعبيه گرديده است. اين سيستمها با دقت زياد، كار اندازه‌گيري و محاسبه نفت صادراتي را انجام مي‌دهند. صحت دستگاههاي اندازه‌گيري هر ساله با نظارت بازرسين مستقل مورد آزمايش و كاليبره قرار گرفته تا حصول اطمينان گردد كه دستگاههاي اندازه‌گيري از دقت كافي و محاسبه دقيق نفت صادراتي مطابق با آخرين استانداردهاي شناخته شده بين‌المللي برخوردار مي‌باشد.

اسكله غربي (آذرپاد)
با رونق گرفتن صنايع كشتي‌سازي و ساخت نفتكشهاي غول‌پيكر، صنعت صادرات نفت متحول گشته و در اين راستا كشورهاي صادركننده نفت به پهلوگاههاي بزرگتر و ايجاد شرايط لازم براي پهلوگيري نفتكش با ظرفيتهاي تا 500 هزار تني نيازمند شدند.



كشور ايران از جمله كشورهايي بود كه سريعاً در اين خصوص گام برداشت و بدين ترتيب در سال 1350 در فاصله 1455 متري غرب جزيره خارگ و در جايي كه ارتفاع آب بعضاً به 32 متر مي‌رسد اقدام به طراحي و ساخت جزيره دريايي موسوم به آذرپاد نمود و با احداث چهار خط لوله 56 اينچي زيردريايي امكان انتقال نفت موجود در مخازن را به اسكله آذرپاد مهيا نمود و به موازان آن نيز دو خط لوله 20 اينچ جهت انتقال سوخت به اسكله آذرپاد احداث شد و امكان تحويل سوخت به نفتكشها عملاً تحقق يافت.
قبل از شروع جنگ تحميلي چهار پهلوگاه در اسكله آذرپاد به ترتيب از شماره 11 الي 15 فعال بوده و با وجود سيستمهاي دقيق اندازه‌گيري حجم سيال صادراتي اين اسكله عنوان يكي از بزرگترين و معروفترين اسكله‌هاي صادراتي دنيا را به خود اختصاص داده بود. با شروع جنگ تحميلي اسكله آذرپاد چندين با مورد حمله هوايي دشمن قرار گرفته و كاملاً نابود گرديد كه با استعانت خداوند متعال و با تلاش جهادگران صنعت نفت 1000 تن سازه‌هاي فلزي تخريب شده در اسكله بازسازي و حدود 700 تن سازه جديد جايگزين آن گرديد.
در حال حاضر اسكله آذرپاد با 3 پهلوگاه به شماره‌هاي 11 و 12 و 15 يكي از فعالترين اسكله‌هاي نفتي دنيا به شمار مي‌آيد.اين اسكله به وسيله دو نمايشگر كامپيوتري به ساحل مرتبط مي‌باشد و مجهز به سيستم كمك ناوبري پيشرفته، سيستم اطفاء حريق خودكار و نيمه خودكار و سيستم چرخشي و گرمايشي سوخت به منظور پيشگيري از لخته شدن آن مي‌باشد.همچين با استفاده از امكانات موجود كار بارگيري در اسكله 15 با دو نوع نفت به صورت همزمان مهيا مي‌باشد.

اسكله شرقي (T)
با رونق گرفتن اين اسكله در سال 1960 ميلادي تكميل گرديد و اولين محموله نفت صادراتي ايران به ميزان 125610 بشكه از طريق امكانات جزيره خارگ در تاريخ دوم ژانويه همان سال تحويل كشتي هلديا گرديد.



اين اسكله در فاصله 1100 متري ساحل قرار دارد و عمق آب در اطراف اسكله در حدود 15 تا 22 متر مي‌باشد. طول اسكله در حدود 1830 متر و عرض آن 40 متر مي‌باشد و ده پهلوگاه در آن احداث گرديد كه به ترتيب از شماره 1 تا 10 نامگذاري گرديده‌اند. در خلال جنگ تحميلي به اسكله شرقي آسيب‌هاي فراواني وارد گرديد و اين اسكله بارها مورد تهاجم دشمن بعثي قرار گرفت بطوري كه در هنگام بازسازي مجدد اسكله، از بخش شمالي حدود 3500 تن و از بخش جنوبي آن 15000 تن آهن‌آلات جمع‌آوري گرديد. پس از پايان جنگ تحميلي همزمان با بازسازي مخازن ذخيره‌سازي نفت كار بازسازي و نوسازي اسكله شرقي نيز آغاز شد و در مدت كوتاهي با تلاش شبانه‌روزي متخصصان و كارگران صنعت نفت اين اسكله آماده بارگيري همزمان به 6 نفتكش با ظرفيت‌هاي 100 هزار تا 270 هزار تن گرديد.

خط لوله
با رونق گرفتن نفت توليدي از مناطق نفتخيز جنوب ابتدا به وسيله خطوط لوله از تلمبه‌خانه‌هاي اهواز و اميديه و گوره به چند راهه گناوه، سپس توسط سه خط لوله زيردريائي 30 ، يك خط لوله 42 و يك خط 52 از روي بستر دريا پس از طي مسافتي در حدود 32 كيلومتر به جزيره خارگ وارد مي‌شود.



اين خطوط كه ناقل نفت خام سبك و سنگين مي‌باشد تا مخازن ذخيره‌سازي امتداد داشته و پس از ورود به ايستگاه كاهش فشار به تفكيك نوع نفت (سبك و سنگين) وارد مخازن مي‌شوند و سپس از طريق راه خروجي مخزن توسط دو خط لوله جداگانه كه هر يك به نوع خاصي از نفت اختصاص دارد به سمت چند راه اسكله شرقي و همچنين اسكله غربي معروف به آذرپاد هدايت مي‌شوند.



شرکت پايانه هاي نفتي ایران با ماموريت انجام عمليات ، دريافت ، ذخيره سازي و صادرات بيش از 90% نفت خام کشور از طريق بنادر نفتي جنوب کشور و همچنين انجام طرح سوآپ در پايانه نفتي بهشهر (نکا) ، نقش بسزايي را در صنعت نفت کشور داراست و با استقرار سيستم يکپارچه مديريتي گامهاي بلندي در جهت ارايه خدمات با کيفيت مطلوب برداشته و هم اکنون به عنوان يکي از بزرگترين پايانه هاي نفتي جهان محسوب مي گردد.

خارک

عسلويه

ماهشهر

نکا